احمد مجد الاسلام كرمانى
271
تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى )
نباشد ديگر خواه قبا باشد خواه عبا خواه سفيد باشد خواه سياه تمام اين اقسام مختلفه در نظر شارع مساوى است . مرد خداشناس كه تقوى طلب كند * خواهى سفيدجامه و خواهى سياه باش و اگر پيغمبر در اين مواقع فرمايش فرموده باشد فقط از راه ارشاد است نه تكليف مثلا حكم فرمايد كه استعمال برنج خوب است و استعمال نان گندم و گوشت گوسفند بهتر از ساير غذاها است و پوشيدن لباس پشمى بهتر از لباس پنبه است و امثال اين گونه احكام در باب كلمه عادات از قبيل اوامر ارشاديه است نه تكليفى يعنى در اطاعت آنها ثوابى نيست و در مخالفت آنها عقابى نه ، فقط در اطاعت صحت مزاج و صرفه منظور است و در مخالفت ابتلا به بعضى امراض آن هم باختلاف مواقع فرق دارد مثلا استعمال عسل را پيغمبر بسيار مدح فرموده است اما مردم گرمسيرات ابدا نميتوانند عسل بخورند خوردن برنج را پيغمبر تمجيد فرموده است ولى اهالى مازندران و گيلان به خوبى مىتوانند اين حكم را اطاعت كنند و مردم كرمان و شيراز تقريبا از اين حكم مستثنى هستند خوردن نان گندم و گوشت گوسفند را پيغمبر تمجيد فرموده ولى اگر مازندرانى اطاعت كند حتما ناخوش خواهد شد چنان كه پوشيدن لباس پشمى براى مردم بلوچستان و خوردن روغن گاوميش و پشم شتر براى مردم تهران و خوردن خربزه براى مردم سيستان و خوردن برنج براى مردم فرنگستان ممكن نخواهد شد ، چرا كه بعضى برحسب اقتضاى هواى مملكت و بعضى بملاحظه و يا بواسطه نداشتن و امثال آنها منسوخ از اطاعت اين احكام هستند و مطلقا لطمهء بديانت آنها وارد نميشود پس آنچه در باب عادات از پيغمبر استماع شود از قبيل اوامر ارشاديه است مثل اوامر طبيب نسبت به مريض و در مخالفت عقابى و در اطاعت ثوابى نيست فقط ثواب و عقاب همان ترتيب آثار واقعه ممدوحه يا مذمومه است پس از احكام تكليفيه خارج است